Trí thức trẻ và phản biện chính sách: những đề xuất để tiếng nói khoa học được lắng nghe
Đội ngũ trí thức tăng thêm khoảng 2,8 triệu người nhưng tỷ lệ nhân lực chất lượng cao còn thấp; các chuyên gia đề xuất ưu tiên trí thức trẻ, xây dựng mạng lưới chuyên gia và nền tảng số cho phản biện chính sách. Đây cũng là kênh các hội viên VAYSE đã và đang tham gia.

Trí thức trẻ được xác định là lực lượng nòng cốt thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhưng việc thu hút, tập hợp họ vẫn còn nhiều khó khăn. Đó là nhận định chung của hai bài viết về trí thức khoa học được Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ đăng lại trong tháng 11/2025.
Số lượng tăng, chất lượng cao còn thiếu
Theo bài viết dẫn Báo Nhân Dân, đội ngũ trí thức Việt Nam đã tăng thêm khoảng 2,8 triệu người; chỉ số đầu vào đổi mới sáng tạo của Việt Nam tăng 3 bậc, từ hạng 53 lên 50. Tuy vậy, TS. Lê Công Lương, Phó Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, lưu ý tỷ lệ nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao vẫn còn ít so với yêu cầu của kinh tế số và đổi mới sáng tạo.
Các kiến nghị được nêu gồm: đổi mới phương thức tập hợp trí thức trong và ngoài nước; chính sách phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài có trọng tâm ở các lĩnh vực mũi nhọn, công nghệ chiến lược; và coi trí thức trẻ là nhóm ưu tiên, bảo đảm họ dễ dàng tiếp cận thông tin nghiên cứu, chủ trương, chính sách.
Mạng lưới chuyên gia và nền tảng số cho phản biện
Tại hội thảo khoa học ngày 6/11/2025 ở Hà Nội đánh giá sự tham gia của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) trong công tác Mặt trận giai đoạn 2015–2025, các chuyên gia đề xuất:
- xây dựng mạng lưới chuyên gia phản biện quốc gia, kết nối các hội thành viên, viện nghiên cứu, trường đại học;
- khuyến khích trí thức trẻ và nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài tham gia phản biện, tư vấn chính sách qua nền tảng số;
- xây dựng cơ sở dữ liệu chung, nền tảng phản biện trực tuyến minh bạch, nhanh chóng; mở rộng diễn đàn trực tuyến để hiến kế cho các vấn đề lớn của đất nước.
Góc nhìn VAYSE: hội viên đã lên tiếng
Là thành viên tập thể của VUSTA, VAYSE xác định tư vấn, phản biện và kiến nghị chính sách là một trong những hoạt động trọng tâm. Trong đợt góp ý dự thảo văn kiện Đại hội XIV của Đảng, ThS. Nguyễn Võ Nhất Duy đề nghị tạo không gian để trí thức trẻ góp ý, phản biện chính sách và khẳng định đầu tư cho trí thức trẻ là tạo động lực phát triển mới (xem bài); TS. Chử Đức Hoàng kiến nghị thể chế hóa đầy đủ quan điểm của Đảng về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trọng tâm là hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật (xem bài). Nghiên cứu của Hội về thu hút trí thức kiều bào cũng đề xuất các giải pháp cụ thể cho nguồn lực trí thức người Việt ở nước ngoài (xem bài).
Hội hoan nghênh định hướng xây dựng mạng lưới chuyên gia và nền tảng phản biện số, sẵn sàng giới thiệu hội viên có chuyên môn phù hợp tham gia khi VUSTA triển khai. Hội viên có ý kiến về các dự thảo chính sách có thể gửi về Văn phòng Hội qua trang Liên hệ.
Trí thức, nhà khoa học trẻ quan tâm có thể tham gia mạng lưới của Hội tại vayse.org/hoi-vien/dang-ky – đăng ký trực tuyến khoảng 3 phút.
Nguồn tin
- Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ: “Trí thức trẻ trong hoạt động khoa học” (19/11/2025, theo Nhandan.vn).
- Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ: “Đổi mới cơ chế để trí thức khoa học tham gia sâu hơn vào công tác Mặt trận” (20/11/2025, theo Tạp chí Điện tử và Ứng dụng).
Bài viết do VAYSE tổng hợp, biên tập lại từ các nguồn trên và bổ sung góc nhìn của Hội; số liệu, trích dẫn thuộc về nguồn tin gốc.
VAYSE tổng hợp

Từ “lương thỏa thuận” đến thu nhập 300 triệu đồng/tháng: chính sách nhân tài KH&CN đang thay đổi ra sao
Nghị định 263/2025/NĐ-CP bỏ “trần lương” ở tổ chức KH&CN công lập; dự thảo Thông tư về nhiệm vụ công nghệ chiến lược đề xuất thu nhập tới 300 triệu đồng/tháng cho Tổng công trình sư; nhiều địa phương…

Diễn đàn Văn hóa doanh nghiệp 2026: Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp đưa công nghệ vào thực tiễn
Tại Diễn đàn Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam 2026, TS. Chử Đức Hoàng cho rằng đổi mới sáng tạo bắt đầu từ cam kết của người đứng đầu và cần cơ chế thử nghiệm chấp nhận sai sót; Quỹ dự kiến hỗ trợ các…

Từ sông ra biển: để bản sắc làm nên vị thế Vĩnh Long trên bản đồ du lịch
Trong bài viết trên Tuổi Trẻ, TS. Tạ Duy Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch, đề xuất định vị Vĩnh Long mới bằng bản sắc sông nước, xứ dừa, văn hóa Khmer và biển, hướng…

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giới thiệu chương trình tài trợ đổi mới công nghệ ứng dụng AI năm 2026
Ngày 29–30/9/2026, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) tổ chức hội thảo tại Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh giới thiệu kế hoạch tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI; Viện STI, đơn vị trực…


