Thế nào là “nhà khoa học trẻ tài năng”? Tiêu chuẩn và ưu đãi theo Nghị định 236/2025
Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 và Nghị định 236/2025/NĐ-CP lần đầu đặt tiêu chuẩn cụ thể cho “nhà khoa học trẻ tài năng” dưới 35 tuổi, kèm các ưu tiên về tuyển dụng, kinh phí, chủ nhiệm nhiệm vụ. VAYSE tóm tắt để hội viên tự đối chiếu và chuẩn bị.

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được Quốc hội thông qua ngày 27/6/2025 đã cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về chính sách đối với nhà khoa học trẻ. Nghị định 236/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật, trong đó có tiêu chuẩn công nhận nhà khoa học trẻ tài năng, theo tổng hợp trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ (dẫn Báo Nhân Dân).
Tiêu chuẩn
- Dưới 35 tuổi, có trình độ tiến sĩ;
- Đạt giải thưởng uy tín trong nước hoặc quốc tế về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;
- Có ít nhất 5 bài báo trên tạp chí quốc tế uy tín theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ – riêng khoa học xã hội và nhân văn: ít nhất 5 bài trên tạp chí có mã ISSN thuộc danh mục tính điểm của Hội đồng Giáo sư ngành, liên ngành, trong đó ít nhất 3 bài quốc tế uy tín;
- Là chủ nhiệm nhiệm vụ thuộc chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, được đánh giá cuối kỳ đạt mục tiêu.
Ưu đãi
Nhà khoa học trẻ tài năng được ưu tiên tuyển dụng và tạo điều kiện hình thành nhóm nghiên cứu mạnh; được bố trí kinh phí triển khai ý tưởng nghiên cứu; ưu tiên cử đi thực tập, làm việc ngắn hạn ở nước ngoài có chi trả kinh phí; được xem xét giao chủ nhiệm nhiệm vụ và hưởng các ưu đãi khác theo quy định.
Bài viết cũng ghi nhận ý kiến của TS. Đỗ Thị Kim Anh (Viện Địa lý nhân văn và phát triển bền vững, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam): khó khăn của nhà khoa học trẻ hiện nay mang tính hệ thống, nên việc hoàn thiện cơ chế mới là điều kiện để thu hút người tài theo đuổi khoa học.
Cơ hội cụ thể: ví dụ từ NAFOSTED
NAFOSTED vừa thông báo xét chọn tối đa 30 nhà khoa học trẻ Việt Nam tham dự Đại hội các nhà khoa học trẻ lần thứ VI tại Saint Petersburg (Liên bang Nga, 02–04/12/2026), hỗ trợ vé máy bay, lưu trú, ăn ở, bảo hiểm (Thông báo 48/TB-NAFOSTED). Hồ sơ nộp trực tuyến qua hệ thống STM hoặc nộp bản giấy tại Quỹ, hạn chót 23h59 ngày 16/11/2026. Các yêu cầu chính – cũng là “bản đồ” hữu ích cho các chương trình tương tự sau này:
- công dân Việt Nam dưới 35 tuổi, đang làm việc tại tổ chức có hoạt động nghiên cứu và phát triển trong nước;
- ít nhất 1 bài báo trên tạp chí Web of Science hoặc Scopus với vai trò tác giả chính hoặc tác giả liên hệ;
- trình bày được bằng tiếng Anh hoặc tiếng Nga; có dự thảo báo cáo theo định dạng hội nghị IEEE;
- lý lịch khoa học cập nhật, xuất từ Hệ thống quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia (stm.mst.gov.vn).
Gợi ý của VAYSE cho hội viên
Từ năm 2022, TS. Chử Đức Hoàng (Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia) đã giới thiệu với các nhà khoa học trẻ những kênh hỗ trợ tài chính, cơ hội tham gia nhiệm vụ và con đường đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất (xem bài). Nay khung pháp lý đã rõ hơn, Hội khuyến nghị hội viên dưới 35 tuổi:
- tự đối chiếu với các tiêu chuẩn trên để xác định khoảng trống cần bổ sung (công bố, giải thưởng, vai trò chủ nhiệm);
- cập nhật lý lịch khoa học trên hệ thống STM – hồ sơ bắt buộc của nhiều chương trình;
- theo dõi chuyên mục tin của Hội để không bỏ lỡ các đợt tuyển chọn tiếp theo.
Trí thức, nhà khoa học trẻ quan tâm có thể tham gia mạng lưới của Hội tại vayse.org/hoi-vien/dang-ky – đăng ký trực tuyến khoảng 3 phút.
Nguồn tin
- Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ: “Mở rộng cơ hội cho nhà khoa học trẻ” (31/3/2026, theo Báo Nhân Dân).
- Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ: “Tiếp nhận hồ sơ đăng ký xét chọn nhà khoa học trẻ Việt Nam tham dự Đại hội các nhà khoa học trẻ lần thứ VI tại Liên bang Nga năm 2026” (7/11/2026).
Bài viết do VAYSE tổng hợp, biên tập lại từ các nguồn trên và bổ sung góc nhìn của Hội; số liệu, trích dẫn thuộc về nguồn tin gốc.
VAYSE tổng hợp

Diễn đàn Văn hóa doanh nghiệp 2026: Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp đưa công nghệ vào thực tiễn
Tại Diễn đàn Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam 2026, TS. Chử Đức Hoàng cho rằng đổi mới sáng tạo bắt đầu từ cam kết của người đứng đầu và cần cơ chế thử nghiệm chấp nhận sai sót; Quỹ dự kiến hỗ trợ các…

Viện STI và Viện trưởng Nguyễn Trung Kiên nhận Bằng khen của UBND thành phố Hà Nội
Theo Quyết định 5391/QĐ-UBND ngày 30/9/2026, Viện Chiến lược Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (STI), đơn vị trực thuộc Hội, và Viện trưởng TS. Nguyễn Trung Kiên được UBND thành phố Hà Nội tặng Bằng khen.

Từ sông ra biển: để bản sắc làm nên vị thế Vĩnh Long trên bản đồ du lịch
Trong bài viết trên Tuổi Trẻ, TS. Tạ Duy Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch, đề xuất định vị Vĩnh Long mới bằng bản sắc sông nước, xứ dừa, văn hóa Khmer và biển, hướng…

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giới thiệu chương trình tài trợ đổi mới công nghệ ứng dụng AI năm 2026
Ngày 29–30/9/2026, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) tổ chức hội thảo tại Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh giới thiệu kế hoạch tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI; Viện STI, đơn vị trực…


