Đề xuất chương trình Chương trình "Cố vấn toàn cầu cho Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Việt Nam"

1. Bối cảnh và cơ hội

Nghị quyết 57 đã mở ra chính sách đột phá, tạo điều kiện thu hút trí thức, chuyên gia người Việt trên toàn cầu. Với mạng lưới gần 1.000 hội viên, VAYSE đủ năng lực kết nối nguồn lực này, biến “nguồn trí thức trẻ toàn cầu” thành động lực phát triển quốc gia.

Bản thân tôi nhận thấy, khởi nghiệp sáng tạo ở Việt Nam đang rất thiếu những cố vấn dài hạn vừa am hiểu thực tiễn trong nước, vừa có kinh nghiệm và tầm nhìn quốc tế. Trong khi đó, cộng đồng trí thức trẻ ở nước ngoài chính là kho nguồn lực chiến lược nhưng chưa được khai thác quy mô lớn, liên tục và hiệu quả.

2. Đề xuất chương trình “Cố vấn Toàn cầu cho Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Việt Nam”

Tôi đề xuất xây dựng và triển khai chương trình kết nối chuyên gia người Việt ở nước ngoài với các nhóm nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp trong nước, hình thành mạng lưới “Cố vấn Toàn cầu”:

• Mục tiêu: Đưa ít nhất 100 chuyên gia người Việt ở nước ngoài tham gia cố vấn, đồng hành dài hạn với các nhóm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam từ 2026–2030.

• Cơ chế ghép nối: Ứng dụng nền tảng STI-Expert – hệ sinh thái minh bạch hóa nhu cầu, năng lực và quá trình cố vấn, đảm bảo phù hợp nhu cầu thị trường, chuyên môn và năng lực thực tế.

• Vai trò các bên:

  • SCOV hỗ trợ bảo trợ pháp lý, thủ tục visa, cư trú linh hoạt, tạo điều kiện cho chuyên gia.

  • VAYSE quản lý vận hành, kết nối, đánh giá kết quả và minh bạch hóa sở hữu trí tuệ.

  • Bộ KH&CN tài trợ và thúc đẩy các dự án hợp tác trong chương trình, ưu tiên các nhóm có cố vấn quốc tế tham gia.

• Cơ chế sở hữu trí tuệ: Xây dựng quy tắc chia sẻ minh bạch, công bằng, đảm bảo lợi ích cho tất cả bên tham gia, đặc biệt các sáng chế, giải pháp xuất phát từ hợp tác hội nhập.

3. Kiến nghị triển khai

Chương trình nên được triển khai thí điểm từ năm 2026, công bố rộng rãi trên nền tảng website của Hội Trí thức và các kênh truyền thông chính thức. Song song, tôi đề nghị tổ chức Diễn đàn khởi nghiệp thường niên với sự tham gia trực tiếp của các cố vấn thuộc chương trình.

4. Cam kết cá nhân

Với vai trò Viện trưởng Viện Chiến lược Công nghệ và Đổi mới Sáng tạo, tôi cam kết đóng góp xây dựng nền tảng phát triển đội ngũ cố vấn, tham gia kết nối – đánh giá và nhân rộng thành mô hình quốc gia, góp phần đưa Việt Nam vào nhóm dẫn đầu ASEAN về đổi mới sáng tạo.

Sự hợp tác chặt chẽ giữa Hội Trí thức, các cơ quan nhà nước và cộng đồng trí thức Việt toàn cầu sẽ là chìa khóa để thực hiện thành công cả Nghị quyết 57 lẫn Chiến lược phát triển khoa học công nghệ quốc gia.